บทความสำหรับครู
รวม 600 คำใบ้ทายคำสำหรับเด็ก คลังโจทย์เกมใบ้ท่าทางและวาดภาพทายคำ ป.1-ป.6

หัวใจของการเลือก คำใบ้ทายคำสำหรับเด็ก มาใช้ในห้องเรียนประถม คือต้องเป็นคำที่เห็นภาพชัดเจน ไม่พึ่งการใบ้พยางค์พ้องเสียง และแยกความยากตามช่วงวัย ป.1-ป.6 เพื่อให้เด็กก้าวออกมาหน้าชั้นแล้วทำท่าทางหรือวาดเส้นโครงร่างได้ภายในสามวินาที คลังโจทย์ 600 คำชุดนี้ออกแบบมาเพื่อครูประจำชั้นและครูประจำวิชาโดยเฉพาะ แบ่งครบ 8 หมวดใหญ่ ทั้งสัตว์ กิจวัตรประจำวัน ชีวิตในโรงเรียน อาชีพ อาหารไทย สำนวนสุภาษิต โจทย์วาดภาพบนกระดาน และคำศัพท์ภาษาอังกฤษพื้นฐาน สามารถคัดลอกไปฉายขึ้นจอหรือพิมพ์ลงกระดาษ A4 ตัดเป็นฉลากไว้เล่นช่วงท้ายคาบ 10 นาทีและคาบโฮมรูมได้ทันที
คลังคำใบ้ทายคำสำหรับเด็ก ป.1-ป.2: หมวดสัตว์และกริยาในชีวิตประจำวันที่ดูปุ๊บเข้าใจปั๊บ (160 คำ)
นักเรียนชั้น ป.1-ป.2 เหมาะกับคำศัพท์รูปธรรมที่มีจุดเด่นทางรูปร่างชัดเจน หรือเป็นท่าทางที่เด็กเคยลงมือทำด้วยตัวเองทุกวันโดยไม่ต้องแยกคำ งานวิจัยด้านจิตวิทยาพัฒนาการชี้ว่า เมื่อเด็กได้ใช้มือและร่างกายถ่ายทอดความหมายของคำศัพท์ออกมาเป็นท่าทาง จะช่วยลดภาระของความจำขณะทำงานและทำให้เชื่อมโยงความหมายของคำได้แม่นยำขึ้น (Goldin-Meadow, 2009) ก่อนเริ่มเล่นกับน้องประถมต้น แนะนำให้ตกลง "สัญญาณมือเปิดเกม 4 ท่า" แบบไม่ออกเสียง เพื่อให้คนใบ้บอกหมวดหมู่ใหญ่ก่อน เพื่อนข้างล่างจะได้ไม่เดาสะเปะสะปะ

| หมวดหมู่คำใบ้เริ่มต้น | สัญญาณมือมาตรฐานไร้เสียง | ขอบเขตการเดาของเพื่อนในห้อง | คำพูดชี้แนะสำหรับน้อง ป.1-ป.2 |
|---|---|---|---|
| สัตว์และแมลง | ยกสองมือวางบนศีรษะงอเป็นรูปใบหู | สิ่งมีชีวิตที่บินบนฟ้า วิ่งบนดิน หรือว่ายน้ำ | ดูหูบนหัวก่อนนะ แล้วทายว่าเป็นสัตว์ตัวไหน |
| กริยาและกีฬา | กำหมัดสองข้างแกว่งแขนสลับหน้าหลังข้างลำตัว | คำกริยาหรือเหตุการณ์ที่กำลังลงมือทำ | ดูมือกับเท้าขยับ แล้วทายว่ากำลังทำอะไรอยู่ |
| ของใช้ในโรงเรียนและบ้าน | ยกฝ่ามือสองข้างกะขนาดเป็นกล่องสี่เหลี่ยมระดับอก | เครื่องเขียน ของใช้ หรืออาหารที่จับต้องได้ | ดูมือว่าชิ้นใหญ่แค่ไหน แล้วทายชื่อสิ่งของ |
| ติดขัดขอข้ามคำ (ผ่าน) | ยกสองแขนไขว้กันเบาๆ ที่หน้าอกพร้อมยิ้ม | ไม่หักคะแนน เปลี่ยนเป็นบัตรคำใบถัดไปทันที | ถ้านึกท่าไม่ออกเกินสิบวินาที ให้ไขว้แขนเปลี่ยนข้อได้เลย |
หมวดสัตว์และแมลง (80 คำ)
ชั้น ป.1 เริ่มจากสัตว์ที่มีเอกลักษณ์เด่นเพียงจุดเดียว เช่น หูยาว งวงยาว หรือเดินไต่ด้านข้าง ส่วนชั้น ป.2 ค่อยขยับเป็นสัตว์ป่าเมืองไทยและแมลงที่ต้องสังเกตท่าทางตอนหาอาหารหรือเคลื่อนที่ โจทย์ทุกชุดคั่นด้วยเครื่องหมายจุลภาค สามารถคัดลอกไปวางในโปรแกรมสุ่มคำหรือตารางพิมพ์ฉลากได้เลย
กระต่าย, จิงโจ้, ช้าง, ยีราฟ, เพนกวิน, ปู, กบ, ลิง, ไก่โต้ง, แมวเหมียว ลูกหมา, เต่า, ผีเสื้อ, ผึ้ง, หนอนชาเขียว, หอยทาก, กระรอก, โคอาลา, สิงโต, เสือโคร่ง ฮิปโป, จระเข้, หมึกยักษ์, แมงกะพรุน, โลมา, ฉลาม, นกฮูก, นกยูง, หงส์, นกหัวขวาน แกะ, วัวนม, ลูกหมู, ม้าควบ, งูเลื้อย, ไดโนเสาร์ทีเร็กซ์, ค้างคาว, แมวน้ำ, เม่น, กิ้งก่าคาเมเลียน
หมีขั้วโลก, กอริลลา, สลอธ, แรคคูน, สุนัขจิ้งจอก, กวางดาว, หมีควาย, ลิ่น, สมเสร็จ, วาฬพ่นน้ำ ปูเสฉวน, ม้าน้ำ, ดาวทะเล, กุ้งมังกร, ตั๊กแตนตำข้าว, ด้วงกว่าง, แมลงปอ, มดเดินแถว, แมงมุมชักใย, หิ่งห้อย นกอินทรี, นกกระจอก, นกยาง, นกกระจอกเทศ, นกแก้วพูดได้, เป็ดก้าบๆ, ห่าน, หนูแฮมสเตอร์, อูฐ, ม้าลาย แรด, ปลาปักเป้า, ปลาบิน, ด้วงคีม, ปลาไหล, ลูกอ๊อด, กิ้งก่า, จิ้งจกเกาะฝา, นาก, เต่าทะเล
หมวดกริยาในชีวิตประจำวันและสถานการณ์ชวนหัวเราะ (80 คำ)
พอทายคำนามเดี่ยวๆ จนคล่องแล้ว ลองเปลี่ยนเป็นกริยาที่มี "เหตุการณ์ชุลมุนเล็กๆ" ปนอยู่ บรรยากาศในห้องจะคึกคักขึ้นทันที แถมยังยืนแสดงอยู่กับที่หน้ากระดานได้ปลอดภัยโดยไม่ต้องวิ่งตามทางเดิน
แปรงฟัน, ล้างหน้า, สระผม, หวีผม, สวมถุงเท้า, ผูกเชือกรองเท้า, สะพายกระเป๋านักเรียน, กินก๋วยเตี๋ยวเส้นยาว, เป่าเทียนวันเกิด, หั่นผลไม้ ปอกกล้วย, เช็ดโต๊ะเรียน, กวาดพื้น, ถูพื้น, รดน้ำต้นไม้, ล้างมือฟอกสบู่, ตัดเล็บ, นอนกรน, บิดขี้เกียจ, จามฮัดเช้ย หาวนอน, ปรบมือ, กระโดดเชือก, เดาะบอล, ว่ายน้ำ, ปั่นจักรยาน, ขับรถยนต์, กางร่ม, สวมเสื้อกันฝน, สวมแว่นตา ส่องกระจก, ถ่ายรูป, คุยโทรศัพท์, เปิดหนังสืออ่าน, เขียนหนังสือ, วาดรูป, ตัดกระดาษ, เป่าลูกโป่ง, พับจรวดกระดาษ, ติดกระดุมเสื้อ
เดินเหยียบแอ่งน้ำ, กินมะนาวเปรี้ยวจัด, ยุงกัดขา, กินลูกชิ้นร้อนลวกปาก, ยกตั้งหนังสือหนักมาก, วิ่งตามรถเมล์, ควานหายางลบใต้โต๊ะ, กลั้นหัวเราะ, สะอึกไม่หยุด, ดมถุงเท้าเหม็น ยืนตากพัดลมเบอร์สาม, ลื่นล้มบนลานน้ำแข็ง, แข่งชักเย่อ, เล่นว่าว, ตกปลาตัวใหญ่, ชู้ตบาสลงห่วง, ผู้รักษาประตูพุ่งรับบอล, เล่นโรลเลอร์เบลด, หมุนฮูลาฮูป, บิดรูบิก คีบตุ๊กตาหลุดมือ, บีบยาสีฟันทะลักหลอด, ประคองถ้วยแกงร้อนๆ, ห่อเกี๊ยว, ตบลูกขนไก่, สีไวโอลิน, เล่นเปียโน, ตีกลองชุด, วาทยกรคุมวงดนตรี, ยกน้ำหนัก แคะหู, สั่งน้ำมูก, สนเข็มร้อยด้าย, เหยียบตัวต่อเลโก้, เป่าดอกหญ้าปลิว, หมุนลูกข่าง, ต่อบล็อกไม้ถล่ม, ตักปลาทองงานวัด, รูดซิปติดเสื้อ, สวมหมวกคลุมผมอาบน้ำ
โจทย์ยอดฮิตชั้น ป.3-ป.4: ชีวิตในโรงเรียน อาชีพใกล้ตัว และเมนูอาหารไทยจานโปรด (160 คำ)
เมื่อก้าวขึ้นชั้น ป.3-ป.4 เด็กๆ จะมีประสบการณ์ร่วมเกี่ยวกับกิจวัตรในโรงเรียน อาชีพในชุมชน และอาหารจานเด็ดหน้าโรงเรียนมากขึ้น จึงเหมาะกับโจทย์ที่ต้องแสดง "ท่าทางต่อเนื่องสองถึงสามจังหวะ" เพื่อนจึงจะทายถูก หากคุณครูวางแผนจัดงานเลี้ยงส่งท้ายเทอม โจทย์ชุดนี้ยังนำไปใช้เป็นฐานเกมทายคำจับเวลาใน กิจกรรมปาร์ตี้วันปิดเทอมในห้องเรียน ได้ทันที ก่อนเล่นลองเทียบความต่างระหว่างคำที่เหมาะกับ "การใบ้ท่าทาง" กับ "การวาดบนกระดาน" เพื่อให้เด็กเลือกสื่อสารได้ตรงจุด
| ประเภทโจทย์ | เหมาะกับใบ้ท่าทาง (ใช้ร่างกายแสดง) | เหมาะกับวาดภาพทายคำ (วาดบนกระดาน) | ข้อควรระวังเวลาตั้งโจทย์ในห้อง |
|---|---|---|---|
| ชีวิตในโรงเรียน | ยกถาดหลุมอาหารกลางวัน, เป่าขลุ่ย, ลบกระดานมุมสูง | ไม้ฉากสามเหลี่ยม, ครึ่งวงกลมวัดมุม, กบเหลาดินสอ, ลูกโลก | ห้ามคนใบ้ใช้นิ้วชี้ไปที่สิ่งของจริงที่มีอยู่ในห้องเรียนเด็ดขาด |
| อาชีพใกล้ตัว | ตำรวจจราจรเป่านกหวีด, นักดับเพลิงฉีดน้ำ, หมอฟันตรวจปาก | หมวกเชฟทรงสูง, หูฟังคุณหมอ, หมวกนักบินอวกาศ | แนะนำให้ทำท่า "มือกำลังใช้อุปกรณ์คู่ใจ" จะเดาง่ายที่สุด |
| อาหารไทยยอดฮิต | ตำส้มตำในครก, ดูดชานมไข่มุก, ดึงชีสพิซซ่ายืดๆ | ไข่ดาว, ลูกชิ้นเสียบไม้, ปิ่นโต, ข้าวต้มมัด | โจทย์อาหารให้ทำท่าตักเข้าปากเปิดหัวก่อน แล้วค่อยแสดงวิธีกิน |
หมวดอุปกรณ์การเรียนและกิจวัตรในโรงเรียน (60 คำ)
ย้ำกติกาเหล็กกับคนใบ้หน้าห้องว่า "ห้ามชี้ของจริงในห้องเรียน!" เช่น ถ้าจับได้คำว่า "สมุดจดการบ้าน" หรือ "แปรงลบกระดาน" ต้องแสดงท่าเปิดสมุดให้ผู้ปกครองเซ็นชื่อหรือท่าเคาะฝุ่นชอล์ก เพื่อนทั้งห้องจึงจะได้ใช้ความคิดเชื่อมโยงจริงๆ
สมุดจดการบ้าน, ไม้ฉากสามเหลี่ยม, ไม้โปรแทรกเตอร์ครึ่งวงกลม, วงเวียน, กบเหลาดินสอแบบหมุน, แปรงลบกระดาน, ปากกาน้ำเงินแดง, ปากกาเน้นข้อความ, เทปลบคำผิด, กาวแท่ง กรรไกรตัดกระดาษ, จานสีน้ำ, ขลุ่ยเพียงออ, พู่กันระบายสี, สมุดวาดเขียน, ม้ากระโดดพละ, ลูกแชร์บอล, ไม้คฑาวิ่งผลัด, ลูกตะกร้อหวาย, โต๊ะเก้าอี้นักเรียน โต๊ะครูหน้าห้อง, บอร์ดจัดป้ายนิเทศ, ลูกโลกจำลอง, แว่นขยาย, แม่เหล็กดูดเหล็ก, เทอร์โมมิเตอร์วัดไข้, ตรายางปั๊มดาว, เกียรติบัตร, ผ้าคลุมกระเป๋ากันฝน, แผ่นรองเขียน
จดการบ้านบนกระดาน, ยกหม้อแกงอาหารกลางวัน, ตักข้าวใส่ถาดหลุม, ดื่มนมโรงเรียนตอนเช้า, เข้าแถวเคารพธงชาติ, แปรงฟันหลังมื้อเที่ยง, กายบริหารหน้าเสาธง, เดินแถวชิดขวาตามระเบียง, เข้าแถวเปลี่ยนห้องเรียน, เขย่งลบกระดานขอบบน เทเศษอาหารลงถัง, เหยียบขวดพลาสติกก่อนทิ้ง, ทำแผลที่ห้องพยาบาล, ชั่งน้ำหนักวัดส่วนสูง, ยืมหนังสือห้องสมุด, ส่งไม้คฑาวิ่งผลัด, ลืมเอาขลุ่ยมาเรียน, ถอนหายใจตอนรับกระดาษคำตอบ, โต๊ะเรียนมีแต่กระดาษยัดเต็ม, ขัดพื้นห้องน้ำเวรประจำวัน เวรประจำวันเช็ดโต๊ะครู, ยกมือแย่งกันตอบ, ส่งใบงานต่อให้เพื่อนข้างหลัง, วัดไข้หน้าประตูโรงเรียน, หัวหน้าห้องเก็บสมุดส่งครู, เข้าแถวรอผู้ปกครองกลับบ้าน, ครูเวรโบกธงข้ามทางม้าลาย, เป่าขลุ่ยเสียงเพี้ยน, กระโดดหลบบอลพละ, ผูกเชือกรองเท้าพละ
หมวดอาชีพในชุมชนและบทบาทสมมติ (50 คำ)
โจทย์หมวดอาชีพสามารถบูรณาการเข้ากับวิชาสังคมศึกษาเรื่องอาชีพในชุมชนของชั้นประถมกลาง ชวนให้เด็กสังเกตท่าทางเอกลักษณ์ของผู้คนรอบตัว
นักดับเพลิง, ตำรวจจราจร, บุรุษไปรษณีย์, คนขับรถเมล์, พนักงานขับรถไฟฟ้า, กัปตันขับเครื่องบิน, หมอฟัน, จักษุแพทย์วัดสายตา, พยาบาลฉีดยา, สัตวแพทย์ตรวจหมาแมว พ่อค้าผัดไทยกระทะร้อน, ช่างทำขนมปังนวดแป้ง, ช่างตัดผม, ชาวนาดำนา, ชาวประมงเหวี่ยงแห, ช่างก่อสร้างฉาบปูน, ช่างทาสีผนัง, ช่างซ่อมรถยนต์, ช่างภาพกดชัตเตอร์, ผู้ประกาศข่าวทีวี นักพยากรณ์อากาศชี้แผนที่, ครูพละเป่านกหวีด, วาทยกรคุมวงโยธวาทิต, บรรณารักษ์ห้องสมุด, พนักงานร้านสะดวกซื้อสแกนสินค้า, พนักงานส่งอาหารขี่มอเตอร์ไซค์, เจ้าหน้าที่กู้ชีพสระว่ายน้ำ, นักบินอวกาศ, นักโบราณคดีปัดฝุ่นฟอสซิล, นักวิทยาศาสตร์ผสมสารเคมี
นักมายากลเสกของ, ตัวตลกโยนบอลสามลูก, นักเต้นบัลเลต์หมุนตัว, นักเต้นสตรีทแดนซ์, นักกีฬาซูโม่, นักมวยไทยไหว้ครู, นักกีฬายิงธนู, นักยิมนาสติกไต่คานทรงตัว, นักสเก็ตลีลา, นักวิ่งมาราธอนเข้าเส้นชัย นักตะกร้อกระโดดฟาด, ผู้รักษาประตูฟุตบอล, นักปิงปองตบลูก, นักกระโดดค้ำถ่อ, นักโต้คลื่นเซิร์ฟบอร์ด, นักประดาน้ำลึก, นักปีนหน้าผาจำลอง, นักกีฬาฟันดาบ, คนเชิดหุ่นกระบอกไทย, นักควงคฑาวงดุริยางค์
หมวดอาหารไทยจานโปรดและของว่างสุดฮิต (50 คำ)
หมวดอาหารไทยและของกินหน้าโรงเรียนเป็นหมวดที่เรียกเสียงหัวเราะได้ดังที่สุด ไม่ว่าจะเป็นท่า "ถือสากตำส้มตำชิมรสเปรี้ยวเผ็ด" "แกะเปลือกทุเรียนหนามแหลม" หรือ "ยกถุงกาแฟโบราณดูดหลอด" แค่เห็นท่าเพื่อนทั้งห้องก็น้ำลายสอแล้ว
ส้มตำครกแตก, ผัดไทยกุ้งสด, ต้มยำกุ้งน้ำข้น, ข้าวเหนียวมะม่วง, ลูกชิ้นปิ้งเสียบไม้, หมูปิ้งข้าวเหนียวร้อนๆ, ชานมไข่มุกเม็ดใหญ่, ก๋วยเตี๋ยวเรือชามเล็ก, ข้าวมันไก่สับ, ข้าวขาหมูไข่พะโล้ ไข่เจียวฟูกรอบ, หมูทะปิ้งย่างคีบเนื้อ, ไก่ย่างวิเชียรบุรี, ปลาเผาเกลือ, ข้าวผัดปู, โรตีสายไหมม้วนแป้ง, ขนมครกแคะจากหลุม, ขนมเบื้องปาดครีม, กล้วยแขกทอดร้อนๆ, ลูกชุบสีสวย ปาท่องโก๋จิ้มนมข้น, โจ๊กหมูใส่ไข่ลวก, ข้าวโพดปิ้งทาเนย, ไอศกรีมกะทิใส่ขนมปัง, น้ำแข็งไสราดน้ำแดง, เฉาก๊วยเหนียวหนึบ, บัวลอยไข่หวาน, ทับทิมกรอบน้ำกะทิ, มะม่วงน้ำปลาหวาน, ยำวุ้นเส้นรสแซ่บ
ข้าวต้มมัดแกะตอก, ขนมเทียนแกะใบตอง, ขนมชั้นลอกทีละชั้น, ทองหยิบหยอด, ข้าวหลามกระบอกไม้ไผ่, ทุเรียนหนามแหลม, มังคุดบีบเปลือก, เงาะโรงเรียนแกะเปลือก, ป๊อปคอร์นโรงหนัง, สายไหมก้อนยักษ์งานวัด ไอศกรีมโคนสองลูกซ้อน, พิซซ่าดึงชีสยืดยาว, สปาเก็ตตี้ม้วนส้อม, ซูชิปั้นจิ้มโชยุ, ซูชิสายพานเลือกจาน, สุกี้จุ่มเนื้อในหม้อ, ปอกเปลือกสับปะรด, ส้มโอแกะกลีบสวมหัวเป็นหมวก, แทะอ้อยควั่น, แทะเมล็ดทานตะวัน
โจทย์ท้าทายพี่ ป.5-ป.6: สำนวนสุภาษิตไทย ปรากฏการณ์วิทยาศาสตร์ และคำบอกอารมณ์ความรู้สึก (160 คำ)
พี่ประถมปลาย ป.5-ป.6 มีทักษะการตีความหมายแฝงและการเชื่อมโยงอุปมาอุปไมยที่ซับซ้อนขึ้น การนำสำนวนสุภาษิตไทย ปรากฏการณ์ธรรมชาติ และคำขยายอารมณ์มาทำเป็นเกมทายคำ จึงช่วยต่อยอดความรู้ด้านการใช้ภาษาและการตระหนักรู้ทางภาษาได้อย่างดีเยี่ยม (Zipke, 2008; สำนักงานราชบัณฑิตยสภา, 2011) เวลาเล่นทายสำนวนไทย ให้ตกลงสัญญาณเปิดหัวด้วยการทำมือเป็นรูปหนังสือเปิดออก และห้ามขยับปากใบ้คำพ้องเสียงเด็ดขาด ให้เน้นตีบทแตกเป็นเรื่องราวสั้นๆ แทน
หมวดสำนวนและสุภาษิตไทยระดับประถม (80 คำ)
คัดเฉพาะสำนวนไทยที่อยู่ในบทเรียนประถมศึกษา ตัดสำนวนที่อิงประวัติศาสตร์ซับซ้อนออก เหลือไว้แต่สำนวนที่มีสัตว์ อวัยวะร่างกาย หรือกริยาเปรียบเทียบที่แสดงออกมาเป็นฉากสนุกๆ ได้ทันที
กระต่ายตื่นตูม, กบในกะลาครอบ, สีซอให้ควายฟัง, เขียนเสือให้วัวกลัว, จับปูใส่กระด้ง, ตาบอดคลำช้าง, ไก่ได้พลอย, ขี่ช้างจับตั๊กแตน, วัวหายล้อมคอก, หนีเสือปะจระเข้ ปลาหมอตายเพราะปาก, น้ำขึ้นให้รีบตัก, น้ำลดตอผุด, ดินพอกหางหมู, คางคกขึ้นวอ, หมาเห่าใบตองแห้ง, ช้างตายทั้งตัวเอาใบบัวมาปิด, งูเงี้ยวเขี้ยวขอ, ม้าดีดกะโหลก, เต่าล้านปี ไก่เห็นตีนงูงูเห็นนมไก่, จับปลาสองมือ, ปล่อยเสือเข้าป่า, ขุดบ่อล่อปลา, นกสองหัว, กาคาบพริก, แมวไม่อยู่หนูร่าเริง, รีดเลือดกับปู, แกว่งเท้าหาเสี้ยน, เห็นช้างขี้ขี้ตามช้าง คลุมถุงชน, ขิงก็ราข่าก็แรง, น้ำพึ่งเรือเสือพึ่งป่า, ผึ้งแตกรัง, เป็ดขันประชันไก่, หมาหวงก้าง, กิ้งก่าได้ทอง, ลิงหลอกเจ้า, จระเข้ขวางคลอง, กระต่ายหมายจันทร์
มือไม่พายเอาเท้าราน้ำ, ปากว่าตาขยิบ, ยกภูเขาออกจากอก, เข็นครกขึ้นภูเขา, ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ, ปิดทองหลังพระ, ตักน้ำรดหัวตอ, งมเข็มในมหาสมุทร, สุกเอาเผากิน, ผักชีโรยหน้า หน้าบานเป็นจานเชิง, ตาโตเท่าไข่ห่าน, อ้าปากค้าง, ยิ้มแก้มปริ, หัวเราะท้องแข็ง, มือเป็นระวิง, นั่งไม่ติดที่, ย่องเบาเหมือนแมวขโมย, วิ่งป่าราบ, หูผึ่ง กัดฟันสู้, ขนลุกซู่, เหงื่อแตกพลั่ก, น้ำท่วมปาก, ปากสว่าง, หูทวนลม, มือเติบ, ตีตนไปก่อนไข้, จับแพะชนแกะ, ขวานผ่าซาก รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง, เห็นกงจักรเป็นดอกบัว, เด็ดดอกไม้สะเทือนถึงดวงดาว, ฝนทั่งให้เป็นเข็ม, ชักแม่น้ำทั้งห้า, ตีเหล็กเมื่อแดง, น้ำกลิ้งบนใบบอน, เส้นผมบังภูเขา, ปอกกล้วยเข้าปาก, กลืนไม่เข้าคายไม่ออก
หมวดวิทยาศาสตร์ธรรมชาติและดาราศาสตร์ (40 คำ)
ครูวิทยาศาสตร์สามารถหยิบโจทย์ชุดนี้ไปเล่นอุ่นเครื่องก่อนสอบกลางภาคหรือปลายภาค ไม่ว่าจะเป็นคำว่า "โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์" "ขั้วแม่เหล็กผลักกัน" หรือ "ต้นไมยราบหุบใบ" เด็กๆ จะต้องดึงหลักการทางวิทยาศาสตร์ในหนังสือเรียนมาแปลงเป็นท่าทางให้เพื่อนทายถูก
ภูเขาไฟระเบิด, แผ่นดินไหวสั่นสะเทือน, พายุทอร์นาโดหมุน, รุ้งกินน้ำหลังฝนตก, ฟ้าแลบฟ้าร้อง, สุริยุปราคาเงาบัง, จันทรุปราคา, ฝนดาวตก, โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์, นักบินเดินบนดวงจันทร์ ลอยตัวในสภาวะไร้น้ำหนัก, น้ำขึ้นน้ำลงชายฝั่ง, ภูเขาน้ำแข็งละลาย, ดินโคลนถล่ม, พายุไต้ฝุ่นพัดถล่ม, แสงเหนือออโรรา, เข็มทิศชี้ทิศเหนือ, น้ำระเหยกลายเป็นเมฆ, หินงอกหินย้อยหยดน้ำ, ขุดฟอสซิลไดโนเสาร์ พืชสังเคราะห์ด้วยแสง, ดักแด้ลอกคราบเป็นผีเสื้อ, ลูกอ๊อดงอกขาเป็นกบ, ต้นไมยราบหุบใบเมื่อแตะ, ดอกทานตะวันหันหาดวงอาทิตย์, เมล็ดดอกหญ้าปลิวตามลม, กระบองเพชรเก็บน้ำในลำต้น, นกอพยพย้ายถิ่นบินรูปตัววี, หมีจำศีลตื่นรับฤดูใบไม้ผลิ, ขั้วแม่เหล็กเหมือนกันผลักกัน ไฟฟ้าสถิตดูดเส้นผมตั้ง, แว่นขยายรวมแสงอาทิตย์, สปริงยืดและหดตัว, คานกระดกสมดุลกัน, รอกดึงของหนักขึ้นที่สูง, ลูกตุ้มนาฬิกาแกว่ง, เสียงเกิดจากการสั่นสะเทือน, น้ำแข็งหลอมเหลวเป็นน้ำ, บอลลูนลมร้อนลอยขึ้นฟ้า, ร่มชูชีพค่อยๆ ร่อนลงพื้น
หมวดอารมณ์ความรู้สึกและคำขยายประสาทสัมผัสทั้งห้า (40 คำ)
โจทย์ชุดนี้ยังใช้เป็นกิจกรรมนำเข้าสู่บทเรียนวิชาภาษาไทยเรื่อง "การเขียนบรรยายท่าทางและอารมณ์ตัวละคร" ได้อย่างดี ช่วยให้นักเรียนเห็นความแตกต่างทางสีหน้าระหว่างคำว่า "ภูมิใจสุดๆ" กับ "มั่นใจเต็มร้อย" ด้วยตาตัวเอง
ภูมิใจยืดอก, ตื่นเต้นมือสั่น, เขินอายหน้าแดง, ดีใจเซอร์ไพรส์สุดขีด, น้อยใจน้ำตาคลอ, ลังเลตัดสินใจไม่ถูก, ร้องอ๋อเข้าใจทันที, กระวนกระวายมองนาฬิกา, ยิ้มเจื่อนแก้เขิน, ซาบซึ้งน้ำตาซึม ถอนหายใจโล่งอก, โกรธกระทืบเท้า, เบื่อหน่ายเหม่อลอย, อิจฉาตาร้อน, ใจลอยไม่อยู่กับเนื้อกับตัว, มั่นใจเต็มร้อย, ตกใจทำอะไรไม่ถูก, อดใจรอแทบไม่ไหว, ตั้งใจจดจ่อสุดๆ, หน้ามุ่ยคิ้วขมวด เปรี้ยวจี๊ดเข็ดฟัน, เผ็ดจนแลบลิ้นพัดปาก, ขมปี๋กลืนยาก, ร้อนลวกมือสะบัดนิ้ว, หนาวสั่นฟันกระทบกัน, เหม็นฉุนบีบจมูก, หอมกรุ่นสูดดม, เหนียวหนึบติดมือ, ลื่นปรื๊ดทรงตัวไม่อยู่, นุ่มนิ่มฟูฟ่อง แข็งโป๊กเคาะไม่เข้า, หนักอึ้งยกไม่ขึ้น, เบาหวิวปลิวลม, เวียนหัวตาลาย, งัวเงียเพิ่งตื่นนอน, สดชื่นกระปรี้กระเปร่า, เหงื่อท่วมตัวปาดหน้าผาก, หิวท้องร้องจ๊อกๆ, อิ่มแปล้ลูบพุง, ปวดเมื่อยไปทั้งตัว
โจทย์เกมวาดภาพทายคำบนกระดาน และคำศัพท์ภาษาอังกฤษระดับประถม (120 คำ)
โจทย์สำหรับ "วาดภาพทายคำ" บนกระดานดำหรือไวท์บอร์ดใช้หลักคิดคนละแบบกับการใบ้ท่าทาง ภายใต้กติกาห้ามเขียนตัวอักษรไทย ตัวอักษรภาษาอังกฤษ หรือตัวเลขเด็ดขาด โจทย์ที่สนุกที่สุดจึงต้องมี "เส้นโครงร่างเรขาคณิตที่วาดเสร็จในสามถึงห้าขีด" หรือเป็น "การจับคู่สองสิ่งที่ขัดแย้งกันอย่างน่าขำ" นอกจากนี้ งานวิจัยด้านการสอนภาษาต่างประเทศยังยืนยันว่า การให้นักเรียนออกท่าทางประกอบคำศัพท์ระหว่างเล่นเกมทายคำ ช่วยให้จดจำคำศัพท์ภาษาที่สองในระยะยาวได้ดีกว่าการดูบัตรภาพแล้วอ่านตามเพียงอย่างเดียว (Tellier, 2008) หากครูภาษาอังกฤษต้องการต่อยอดเป็นกิจกรรมแข่งขันทักษะฟังพูดอ่านเขียนเพิ่มเติม สามารถดูแนวทางได้ใน เกมคำศัพท์ภาษาอังกฤษในห้องเรียน
โจทย์วาดภาพทายคำเส้นโครงร่างชัดและจับคู่สุดฮา (60 คำ)
30 คำแรกเหมาะสำหรับน้องประถมต้นถึงประถมกลางเพื่อสร้างความมั่นใจในการวาดเส้น ส่วน 30 คำหลังที่เป็นสูตร "สัตว์หรือตัวละคร + กิจกรรมสุดเพี้ยน" รับรองว่าพี่ประถมปลายฮาครืนทั้งห้อง
ไข่ดาวในกระทะ, โดนัทมีรูตรงกลาง, ต้นกระบองเพชร, สับปะรดทั้งลูก, แตงโมผ่าซีก, ตุ๊กตาหิมะ, ต้นคริสต์มาสติดดาว, บอลลูนลมร้อนลอยฟ้า, เรือใบกลางทะเล, เรือดำน้ำมีกล้องส่อง รถดับเพลิงมีบันไดยาว, รถพยาบาลมีไฟไซเรน, รถแม็คโครตักดิน, ชิงช้าสวรรค์งานวัด, ม้าหมุนสวนสนุก, ปราสาทเจ้าหญิง, ประภาคารชายฝั่ง, เต็นท์กางแคมป์ปิ้ง, รองเท้าส้นสูง, มงกุฎพระราชา เพชรเม็ดงามส่องประกาย, นาฬิกาทราย, นาฬิกาปลุกสองกระดิ่ง, หูฟังคุณหมอ, ไดร์เป่าผม, เครื่องดูดฝุ่นมีท่อยาว, โคมไฟตั้งโต๊ะอ่านหนังสือ, หมวกนิรภัยไซต์ก่อสร้าง, กล้องส่องทางไกลตาเดียว, ร่มชูชีพลอยฟ้า
เพนกวินเป่าแอร์หนาวสั่น, ไดโนเสาร์แปรงฟัน, กระต่ายดึงหัวไชเท้า, หมึกยักษ์เล่นเปียโน, ยีราฟพันผ้าพันคอผืนยาว, ช้างไถสเก็ตบอร์ด, เต่าพุ่งเข้าเส้นชัย, ปูตัดผมให้เพื่อน, มนุษย์ต่างดาวดูดชานมไข่มุก, ซูเปอร์แมนตากผ้าอ้อม แมวสวมแว่นกันแดด, ลูกหมูแช่ออนเซ็นน้ำพุร้อน, เม่นกอดลูกโป่ง, ฉลามนอนอ้าปากหาหมอฟัน, หุ่นยนต์กระโดดเชือก, ตุ๊กตาหิมะนอนอาบแดดชายหาด, กระรอกยกดัมเบลกล้ามโต, กบกางใบบัวต่างร่ม, โคอาลากอดเสาไฟฟ้า, ไก่โต้งสวมหูฟังฟังเพลง แพนด้าถ่ายรูปสี, ลิงไถแท็บเล็ต, ฮิปโปเต้นบัลเลต์, จระเข้ใช้ไหมขัดฟัน, หอยทากแบกกล่องย้ายบ้าน, จิงโจ้เข็นรถช้อปปิ้งซูเปอร์มาร์เก็ต, นกฮูกอ่านหนังสือโต้รุ่ง, ยูนิคอร์นกินไอศกรีมโคน, สุนัขจิ้งจอกส่องกระจกเงาเบี้ยว, สลอธวิ่งแข่งร้อยเมตร
คลังคำศัพท์ภาษาอังกฤษสำหรับต่อยอดในคาบอังกฤษ (60 คำ พร้อมคำแปลไทย)
เมื่อนำไปเล่นในคาบวิชาภาษาอังกฤษ ครูสามารถตั้งกติกาว่า "เพื่อนข้างล่างต้องขานคำตอบเป็นภาษาอังกฤษให้ถูกต้องจึงจะได้คะแนน" เพื่อเปลี่ยนคำศัพท์ในบทเรียนให้เป็นแรงจูงใจในการออกเสียงจริง
rabbit (กระต่าย), elephant (ช้าง), monkey (ลิง), penguin (เพนกวิน), frog (กบ), bird (นก), tiger (เสือ), fish (ปลา), turtle (เต่า), kangaroo (จิงโจ้) jump (กระโดด), run (วิ่ง), swim (ว่ายน้ำ), fly (บิน), dance (เต้นรำ), sing (ร้องเพลง), sleep (นอนหลับ), eat (กิน), drink (ดื่มน้ำ), clap (ปรบมือ) wash hands (ล้างมือ), brush teeth (แปรงฟัน), open the book (เปิดหนังสือ), stand up (ยืนขึ้น), sit down (นั่งลง), ride a bike (ปั่นจักรยาน), play basketball (เล่นบาสเกตบอล), play football (เตะฟุตบอล), read a book (อ่านหนังสือ), draw a picture (วาดภาพ)
happy (มีความสุข), angry (โกรธ), sad (เศร้า), tired (เหนื่อย), hungry (หิวข้าว), thirsty (กระหายน้ำ), scared (กลัว), surprised (ประหลาดใจ), sleepy (ง่วงนอน), excited (ตื่นเต้น) sunny (แดดจ้า), rainy (ฝนตก), windy (ลมแรง), snowy (หิมะตก), hot (ร้อน), cold (หนาว), doctor (คุณหมอ), teacher (คุณครู), cook (พ่อครัว), firefighter (นักดับเพลิง) police officer (ตำรวจ), umbrella (ร่ม), backpack (กระเป๋าเป้), glasses (แว่นตา), scissors (กรรไกร), camera (กล้องถ่ายรูป), play the piano (เล่นเปียโน), fly a kite (เล่นว่าว), take a shower (อาบน้ำฝักบัว), do homework (ทำการบ้าน)
ห้องเรียน 30 คนเล่นอย่างไรไม่ให้วุ่นวาย? การจัดแถว สัญญาณมือ และกติกานับคะแนน
เกมทายคำในห้องเรียนขนาด 30 คนจะสนุกเป็นระเบียบหรือกลายเป็นตลาดสด ขึ้นอยู่กับสองจุดสำคัญคือ "หันเก้าอี้ไปทางไหน" และ "ใครมีสิทธิ์ส่งเสียงตอบ" เพียงจัดเก้าอี้ตัวแทนคนทายไว้หน้าชั้นโดยหันหลังให้กระดานหรือจอทีวี แล้วให้คนใบ้ยืนฝั่งตรงข้ามมองโจทย์บนกระดาน ก็จะแก้ปัญหาการหันไปแอบมองคำตอบได้เด็ดขาด แถมเพื่อนคนถัดไปที่รอคิวออกมาก็มีจุดยืนรอที่เป็นระเบียบชัดเจน

ครูสามารถเลือกรูปแบบการแข่งขันได้ 3 โหมดตามเวลาที่มีโดยไม่ต้องเสียเวลาย้ายโต๊ะเรียนเลย ส่วนในวันที่ฝนตกหนักช่วงพัก 10 นาทีแล้วอยากให้นักเรียนจับกลุ่มเล่นทายคำกันเบาๆ ที่มุมห้องโดยครูไม่ต้องยืนคุมหน้าชั้น สามารถดูไอเดียแบ่งโซนเพิ่มเติมได้ใน เกมเล่นในห้องเรียนวันฝนตก
| โหมดการเล่นในชั้นเรียน | การจัดตำแหน่งและวิธีตอบ | เวลาที่ใช้ | เคล็ดลับคุมห้องให้นิ่ง |
|---|---|---|---|
| ตัวแทนหันหลังทายคำ | ตัวแทน 1 คนนั่งหน้าชั้นหันหลังให้จอ เพื่อนแถวเดียวกัน 3 คนผลัดกันใบ้ คนอื่นดูเงียบๆ ห้ามหลุดปากบอก | 5 ถึง 10 นาที | หากกองเชียร์ข้างล่างเผลอตะโกนเฉลยคำตอบ ข้อนั้นจะยกคะแนนให้ทีมหน้าชั้นฟรีทันที 1 คะแนน |
| วิ่งผลัดใบ้คำตามแถวโต๊ะ | แบ่งเป็น 5-6 ทีมตามแถวโต๊ะนั่ง จับเวลาทีมละ 90 วินาที ทายถูกปุ๊บเปลี่ยนคนถัดไปขึ้นมาใบ้ทันที | 15 นาที | กำหนดจุดยืนรอคิวของเพื่อนในทีมไว้ด้านซ้ายของโต๊ะครู ไม่ให้มายืนบังสายตาเพื่อนตรงกลาง |
| ทุกกลุ่มชูไวท์บอร์ดตอบพร้อมกัน | ตัวแทน 1 คนวาดหรือใบ้หน้าห้อง ทั้ง 6 กลุ่มปรึกษากันเขียนคำตอบลงไวท์บอร์ดเล็ก แล้วชูพร้อมกันตามสัญญาณ | 15 ถึง 20 นาที | เปลี่ยนจากการตะโกนแย่งตอบเป็นการเขียนชูป้าย ต่อให้ห้องข้างๆ กำลังสอบอยู่ก็เล่นได้เงียบกริบ |
วิธีพิมพ์บัตรคำลงกระดาษ A4 และกติกา 5 ข้อสำหรับแปะมุมกระดาน
วันไหนไฟดับ ไม่มีโปรเจกเตอร์ หรือพานักเรียนไปเข้าค่ายทัศนศึกษา ครูสามารถคัดลอกโจทย์สองชุดข้างต้นไปวางในตารางเอกสาร ตั้งค่า "4 คอลัมน์ × 10 แถว ขนาดตัวอักษร 20 ตัวหนา" กระดาษ A4 เพียงแผ่นเดียวจะได้ฉลากคำใบ้ถึง 40 ใบพอดี เมื่อตัดและพับครึ่งใส่กล่องกระดาษแยกเป็นกล่อง "อุ่นเครื่องแสนง่าย" กับกล่อง "ภารกิจท้าทาย" หัวหน้าห้องก็ช่วยเป็นพิธีกรดำเนินเกมแทนครูได้สบาย
1. ส่งสัญญาณมือก่อนเริ่มเสมอ: สัตว์ทำหูกระต่าย กริยาทำท่าวิ่ง สิ่งของทำมือรูปกล่อง สำนวนไทยทำมือเปิดหนังสือ 2. กฎเหล็กสามห้ามตอนใบ้ท่า: ห้ามส่งเสียงร้อง ห้ามขยับปากบอกคำพ้องเสียง และห้ามชี้นิ้วไปที่ของจริงในห้องเรียน 3. กฎเหล็กตอนวาดบนกระดาน: วาดได้เฉพาะรูปทรงและลูกศร ห้ามเขียนพยัญชนะ สระ ตัวอักษรอังกฤษ หรือตัวเลขเด็ดขาด 4. ตัวช่วยเมื่อติดขัด: ถ้านึกท่าไม่ออกเกิน 10 วินาที ให้ยกแขนไขว้กันเพื่อขอข้ามคำได้ทีมละ 2 ครั้งต่อรอบ 5. มารยาทกองเชียร์: ต้องยกมือรอให้เรียกชื่อหรือชูไวท์บอร์ดเล็กจึงจะได้คะแนน การตะโกนตอบขึ้นมาลอยๆ ไม่นับคะแนน
คำถามที่พบบ่อย
นักเรียนชั้น ป.1-ป.2 เพิ่งเริ่มเล่นเกมใบ้คำ ควรเลือกโจทย์แบบไหนให้ทายสนุก?
น้องประถมต้นเหมาะกับสัตว์ที่มีจุดเด่นชัดเจนทั้งตัว เช่น กระต่าย จิงโจ้ ปู ช้าง และกิจวัตรประจำวันที่ทำทุกวัน เช่น แปรงฟัน สระผม กระโดดเชือก กินก๋วยเตี๋ยว กางร่ม ควรเลี่ยงคำนามธรรมหรือคำที่ต้องแยกพยางค์พ้องเสียง เพื่อให้เด็กเห็นท่าทางแล้วนึกภาพออกทันทีและเกิดความมั่นใจตั้งแต่รอบแรก
มีสำนวนสุภาษิตไทยข้อไหนบ้างที่นำมาเล่นใบ้ท่าทางในห้องเรียนแล้วตลกและเห็นภาพชัด?
ควรเลือกสำนวนที่มีสัตว์หรือกริยาท่าทางชัดเจน เช่น กระต่ายตื่นตูม สีซอให้ควายฟัง กบในกะลาครอบ ตาบอดคลำช้าง จับปูใส่กระด้ง มือไม่พายเอาเท้าราน้ำ ปากว่าตาขยิบ ย่องเบาเหมือนแมวขโมย และหัวเราะท้องแข็ง ก่อนเริ่มแสดงให้ชูสี่นิ้วหรือทำท่าหนังสือเพื่อบอกใบ้ว่าเป็นหมวดสำนวนสุภาษิต เพื่อนในห้องจะจับทางได้ไวขึ้นมาก
หลักการเลือกโจทย์เกมวาดภาพทายคำต่างจากเกมใบ้คำด้วยท่าทางอย่างไร?
เกมใบ้คำด้วยท่าทางอาศัยการเคลื่อนไหวต่อเนื่องและสีหน้า จึงเหมาะกับคำกริยา กีฬา และอารมณ์ เช่น เหยียบแอ่งน้ำ จาม ชักเย่อ ส่วนเกมวาดภาพทายคำบนกระดานอาศัยเส้นโครงร่างเรขาคณิตที่มองปุ๊บรู้ปั๊บ จึงเหมาะกับคำนามที่มีรูปทรงเด่นชัดหรือการจับคู่สุดฮา เช่น ไข่ดาว กระบองเพชร รถดับเพลิง หรือเพนกวินตากพัดลม
ห้องเรียนมีนักเรียน 30 คน จะคุมเกมทายคำอย่างไรไม่ให้ตะโกนแย่งกันตอบหรือแอบมองโจทย์?
ให้ตั้งเก้าอี้ตัวแทนคนทายไว้หน้าชั้นโดยหันหลังให้กระดานหรือจอโปรเจกเตอร์ เพื่อให้คนใบ้และเพื่อนในห้องเห็นโจทย์พร้อมกันโดยคนทายแอบหันไปดูไม่ได้ ส่วนแบบแข่งทั้งห้องให้เปลี่ยนจากตะโกนตอบเป็นยกมือก่อนจึงเรียกตอบ หรือให้แต่ละกลุ่มเขียนคำตอบลงกระดานไวท์บอร์ดแผ่นเล็กแล้วชูขึ้นพร้อมกันตามสัญญาณ
แหล่งอ้างอิง
- How Gesture Promotes Learning Throughout ChildhoodChild Development Perspectives2009
- The effect of gestures on second language memorisation by young childrenGesture2008
- Teaching Metalinguistic Awareness and Reading Comprehension With RiddlesThe Reading Teacher2008
- พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554สำนักงานราชบัณฑิตยสภา2011
ClassMori

