Bài viết
600 từ khóa trò chơi diễn tả và vẽ hình đoán chữ phân theo khối lớp tiểu học

Bộ từ khóa trò chơi diễn tả hiệu quả nhất trong lớp học tiểu học cần có hình ảnh cụ thể, không đố mẹo đồng âm và được phân hóa riêng cho từng khối lớp để học sinh bước lên bục giảng ba giây là làm được động tác hoặc phác được nét vẽ. Kho 600 từ khóa dưới đây chia sẵn thành tám chủ đề gồm động vật, hoạt động thường ngày, đời sống học đường, nghề nghiệp, món ngon Việt Nam, thành ngữ bốn chữ, từ vẽ bảng và từ vựng tiếng Anh cơ bản; giáo viên chỉ cần sao chép hoặc in cắt thành phiếu bốc thăm là tổ chức được ngay trong 10 phút cuối tiết hay giờ sinh hoạt lớp.
Kho từ khóa trò chơi diễn tả cho Lớp 1–2: động vật và hoạt động hằng ngày (160 từ)
Học sinh Lớp 1 và Lớp 2 phù hợp nhất với những từ vựng cụ thể có đặc điểm hình dáng nổi bật hoặc gắn với việc tự phục vụ hằng ngày để các em diễn tả trực tiếp mà không phải tách từng tiếng. Nghiên cứu tâm lý học phát triển chỉ ra rằng khi trẻ dùng đôi tay và cơ thể để cụ thể hóa nghĩa của từ, gánh nặng lên trí nhớ làm việc được giảm nhẹ và mối liên kết ngữ nghĩa trở nên bền vững hơn (Goldin-Meadow, 2009). Trước khi bắt đầu với khối đầu cấp, giáo viên hãy thống nhất bốn “ký hiệu mở màn không lời” để người diễn báo trước nhóm chủ đề, giúp cả lớp không đoán mò lan man:

| Nhóm gợi ý mở màn | Ký hiệu tay chuẩn không lời | Phạm vi thu hẹp cho người đoán | Câu nhắc dễ nhớ cho Lớp 1–2 |
|---|---|---|---|
| Động vật và côn trùng | Hai bàn tay đặt lên đỉnh đầu uốn cong làm đôi tai | Các loài thú, chim, cá hoặc côn trùng | Nhìn đôi tai trên đầu, đoán xem con vật gì |
| Hoạt động và thể thao | Hai tay nắm hờ vung qua lại bên hông như chạy bộ | Động từ hoặc việc đang làm hằng ngày | Nhìn tay chân chuyển động, đoán đang làm việc gì |
| Đồ dùng học tập và sinh hoạt | Hai lòng bàn tay dựng khung hình hộp trước ngực | Đồ dùng văn phòng phẩm, vật dụng hoặc thức ăn | Xem bàn tay ước lượng cỡ nào để đoán tên đồ vật |
| Đổi câu khi bí (Bỏ qua) | Hai cẳng tay bắt chéo nhẹ trước ngực và mỉm cười | Chuyển ngay sang thẻ tiếp theo không mất lượt | Bí quá mười giây thì chéo tay để đổi sang từ mới |
Chủ đề động vật và côn trùng (80 từ)
Với Lớp 1, hãy khởi động bằng các con vật có một nét nhận diện thật rõ như tai dài, vòi dài hoặc bò ngang; sang Lớp 2 mới nâng dần lên các loài chim, sinh vật biển và động vật hoang dã đòi hỏi quan sát tư thế kiếm ăn tỉ mỉ hơn. Mỗi danh sách ngăn cách bằng dấu phẩy để thầy cô dán thẳng vào bảng in thẻ hoặc công cụ bốc thăm:
Con thỏ, chuột túi, con voi, hươu cao cổ, chim cánh cụt, con cua, con ếch, con khỉ, gà trống, con mèo Chó con, con rùa, bướm hoa, con ong, sâu róm, ốc sên, con sóc, gấu túi koala, sư tử, con hổ Hà mã, cá sấu, bạch tuộc, con sứa, cá heo, cá mập, cú mèo, chim công, thiên nga, chim gõ kiến Con cừu, bò sữa, lợn con, con ngựa, con rắn, khủng long bạo chúa, con dơi, hải cẩu, con nhím, tắc kè hoa
Gấu Bắc Cực, khỉ đột, con lười, gấu trúc Mỹ, con cáo, hươu sao, trâu nước, tê tê, voọc chà vá, cá voi Ốc mượn hồn, cá ngựa, sao biển, tôm hùm, bọ ngựa, bọ hung sừng, chuồn chuồn, con kiến, con nhện, đom đóm Đại bàng, chim sẻ, cò trắng, đà điểu, con vẹt, con vịt, ngỗng trắng, chuột hamster, lạc đà, ngựa vằn Tê giác, cá nóc, cá chuồn, kẹp kìm, cá trạch, nòng nọc, thằn lằn, thạch sùng, rái cá, rùa biển
Chủ đề hoạt động hằng ngày và tình huống hài hước (80 từ)
Sau khi đã quen đoán tên con vật, chuyển sang nhóm từ “hành động kèm tình huống bất ngờ” sẽ khiến cả lớp bật cười sảng khoái; người diễn chỉ cần đứng yên trên bục giảng hoặc ngồi trên ghế là diễn tả trọn vẹn mà không cần chạy dọc lối đi:
Đánh răng, rửa mặt, gội đầu, chải tóc, đi tất, buộc dây giày, đeo cặp sách, ăn phở, thổi nến, gọt trái cây Bóc vỏ chuối, lau bàn, quét nhà, lau sàn, tưới hoa, rửa tay, bấm móng tay, ngủ ngáy, vươn vai, hắt xì hơi Ngáp ngủ, vỗ tay, nhảy dây, đập bóng, bơi lội, đạp xe, lái ô tô, bung ô che mưa, mặc áo mưa, đeo kính Soi gương, chụp ảnh, nghe điện thoại, lật trang sách, viết bài, vẽ tranh, cắt giấy, thổi bóng bay, gấp máy bay giấy, cài cúc áo
Dẫm vào vũng nước, ăn phải chanh chua, bị muỗi đốt, ăn khoai nướng bỏng miệng, bê chồng sách nặng, chạy đuổi theo xe buýt, tìm cục tẩy rơi, nhịn cười, nấc cụt liên tục, ngửi thấy tất hôi Đứng trước quạt máy, trượt chân trên sàn ướt, thi kéo co, thả diều, câu được cá to, ném bóng vào rổ, thủ môn bắt bóng, trượt patin, lắc vòng, xoay khối Rubik Gắp thú bông bị tuột, bóp quá tay kem đánh răng, bưng bát canh nóng đi chậm, gói nem rán, đập cầu lông, kéo đàn violin, đánh đàn piano, gõ trống, chỉ huy dàn đồng ca, cử tạ Ngoáy tai, xì mũi, xâu kim, dẫm phải mảnh ghép đồ chơi, thổi hoa bồ công anh, thả con quay, xếp tháp gỗ bị đổ, vớt cá vàng, kéo khóa áo bị kẹt, đội mũ trùm tóc tắm
Chủ đề trường học, nghề nghiệp và món ngon Việt Nam cho Lớp 3–4 (160 từ)
Bước sang Lớp 3 và Lớp 4, vốn trải nghiệm chung của các em về nề nếp trường tiểu học, nghề nghiệp quanh em và quà vặt cổng trường phong phú hơn hẳn, rất hợp với các cụm từ cần kết hợp hai đến ba động tác liên hoàn. Nếu thầy cô đang lên kế hoạch tổ chức lễ sơ kết hoặc tổng kết học kỳ, bộ từ này cũng có thể đưa thẳng vào gian hàng đố nhanh trong trò chơi liên hoan cuối kỳ lớp học. Khi chọn đề, hãy đối chiếu sự khác biệt giữa diễn kịch câm và vẽ bảng để phát huy thế mạnh của từng hình thức:
| Nhóm chủ đề | Hợp với diễn tả hành động | Hợp với vẽ hình trên bảng phấn | Lưu ý nhỏ khi ra đề trên lớp |
|---|---|---|---|
| Đời sống trường học | Chia khay cơm bán trú, tập thể dục giữa giờ, thổi sáo | Ê-ke, thước đo độ, gọt bút chì quay tay, quả địa cầu | Cấm người diễn dùng tay chỉ thẳng vào đồ vật thật trong phòng |
| Nghề nghiệp quanh em | Nhạc trưởng bắt nhịp, lính cứu hỏa phun nước, nha sĩ khám răng | Mũ đầu bếp cao, ống nghe bác sĩ, mũ phi hành gia | Nhắc trẻ diễn tả “đôi tay sử dụng dụng cụ nghề nghiệp thế nào” |
| Ẩm thực Việt Nam | Cuốn bánh tráng chấm mắm, hút trà sữa trân châu, gặm ngô nướng | Trứng ốp la, bánh chưng vuông, xiên cá viên, nải chuối | Với món ăn, cho làm ký hiệu “ăn uống” trước rồi mới diễn cách ăn |
Đồ dùng học tập và nề nếp sân trường (60 từ)
Hãy dặn học sinh trên bục giảng một quy tắc vàng: “Tuyệt đối không được chỉ tay vào đồ vật có sẵn trong lớp!”. Chẳng hạn khi bốc trúng từ “khăn quàng đỏ” hay “khăn lau bảng”, người diễn phải làm động tác thắt khăn lên cổ hoặc giặt vắt khăn lau bảng để cả lớp suy luận:
Sổ liên lạc, thước ê-ke, thước đo góc, compa vẽ tròn, gọt bút chì quay tay, khăn lau bảng, bút mực tím, bút dạ quang, bút xóa kéo, hồ dán khô Kéo thủ công, khay pha màu nước, thanh phách âm nhạc, bút lông viết thư pháp, bảng con, đệm nhảy xa, bóng ném, gậy tiếp sức, cầu đá, bộ bàn ghế học sinh Bục giảng, bảng tin lớp học, quả địa cầu, kính lúp, nam châm, nhiệt kế, con dấu khen thưởng, giấy khen, áo trùm cặp đi mưa, tấm lót vở
Chép bài dặn dò cuối buổi, bê khay cơm bán trú, chia canh ra bát, ngủ trưa tại lớp, chào cờ đầu tuần, tập bài thể dục giữa giờ, xếp hàng vào lớp, đi nhẹ bước khẽ ở hành lang, kiễng chân xóa góc trên bảng, thắt khăn quàng đỏ Đổ rác phân loại, dẫm bẹp vỏ hộp sữa, vào phòng y tế bôi thuốc, đo chiều cao cân nặng, mượn truyện ở thư viện, trao gậy chạy tiếp sức, quên mang vở bài tập, thở phào khi nhận bài kiểm tra, ngăn bàn đầy giấy nháp, rửa tay trước giờ ăn Trực nhật lau bàn giáo viên, giơ tay xin phát biểu, chuyền tờ đề xuống bàn cuối, cặp nhiệt độ, tổ trưởng thu vở đầu giờ, xếp hàng ra cổng trường, đội cờ đỏ trực tuần, gõ thanh phách lệch nhịp, né bóng trên sân, buộc lại dây giày thể dục
Nghề nghiệp và vai diễn sân khấu (50 từ)
Nhóm từ nghề nghiệp kết nối rất tự nhiên với môn Tự nhiên và Xã hội ở Lớp 3 về công việc của người lớn trong cộng đồng, khuyến khích trẻ quan sát thao tác đặc trưng của từng ngành nghề:
Lính cứu hỏa, cảnh sát giao thông, bưu tá phát thư, tài xế xe buýt, trưởng tàu hỏa, phi công lái máy bay, nha sĩ, bác sĩ khám mắt, điều dưỡng viên, bác sĩ thú y Đầu bếp áp chảo, thợ làm bánh mì, thợ cắt tóc, nông dân cấy lúa, ngư dân quăng lưới, thợ xây tường, thợ lăn sơn, thợ sửa xe máy, nhiếp ảnh gia, phát thanh viên truyền hình Người dẫn bản tin thời tiết, giáo viên thể dục, nhạc trưởng dàn nhạc, thủ thư trường học, nhân viên thu ngân siêu thị, tài xế giao đồ ăn, cứu hộ bể bơi, phi hành gia, nhà khảo cổ học, nhà hóa học làm thí nghiệm
Ảo thuật gia, chú hề rạp xiếc, diễn viên múa ba lê, vũ công nhảy hiện đại, võ sĩ vật cổ truyền, vận động viên quyền Anh, cung thủ bắn cung, vận động viên thể dục dụng cụ, vận động viên trượt băng nghệ thuật, vận động viên chạy marathon Thủ môn bắt bóng đá, cầu thủ sút phạt đền, vận động viên bóng bàn, đi thăng bằng trên cầu hẹp, vận động viên lướt ván, thợ lặn biển sâu, vận động viên leo núi đá, kiếm thủ đấu kiếm, nghệ nhân múa rối nước, nghệ sĩ biểu diễn xiếc tung hứng
Món ngon Việt Nam và quà vặt quen thuộc (50 từ)
Chủ đề ẩm thực luôn mang lại tiếng cười giòn giã nhất trong lớp — chỉ cần nhìn bạn diễn cảnh “vắt chanh, gắp bún và húp nước dùng phở nóng”, “trải bánh tráng cuốn rau chấm nước mắm” hay “cắm ống hút to hút trân châu” là cả lớp đã đoán ra rào rào:
Phở bò nóng, bánh mì kẹp thịt, bún chả Hà Nội, cơm tấm sườn nướng, bánh xèo giòn, gỏi cuốn tôm thịt, bánh cuốn nóng, bún bò Huế, chè ba màu, trà sữa trân châu Bánh tráng trộn, cá viên chiên xiên que, bánh mì que, trứng vịt lộn, xôi xéo gói lá, bánh bao nóng, bánh giò, nem chua rán, ngô nướng mỡ hành, khoai lang mật nướng Kem tràng tiền ốc quế, sữa chua đánh đá, tào phớ nước đường, nước mía đá, bánh căn, bánh bột lọc, bún đậu mắm tôm, cháo sườn quẩy giòn, bánh đa cua, chuối nếp nướng
Bánh chưng ngày Tết, bánh trung thu nướng, bánh trôi nước chấm vừng, mứt dừa sợi, kẹo lạc giòn, cốm làng Vòng gói lá sen, bỏng ngô rạp chiếu phim, kẹo bông gòn khổng lồ, dưa hấu đỏ ngày Tết, bánh pía sầu riêng Kem hai tầng ốc quế, pizza kéo sợi phô mai, cuộn mì Ý bằng dĩa, cơm cuộn rong biển, lẩu nhúng thịt bò, thịt nướng cuốn rau sống, gọt mắt quả dứa, bóc vỏ bưởi đội lên đầu, tước vỏ mía ăn, đập dập củ sả
Thử thách nâng cao cho Lớp 4–5: thành ngữ bốn chữ, khoa học và cảm xúc (160 từ)
Học sinh Lớp 4 và Lớp 5 đã có khả năng phân tích nghĩa bóng và liên tưởng ẩn dụ tốt hơn; đưa các thành ngữ bốn chữ, hiện tượng tự nhiên và sắc thái cảm xúc vào trò chơi sẽ củng cố trực tiếp mạch kiến thức mở rộng vốn từ và nhận thức siêu ngôn ngữ trong môn Tiếng Việt (Zipke, 2008). Khi đoán thành ngữ, giáo viên quy ước học sinh “giơ bốn ngón tay báo hiệu cụm bốn tiếng”, nghiêm cấm nhép miệng đọc chữ cái đầu và khuyến khích diễn trọn tình huống câu chuyện hoặc chia đôi hai vế hành động.
Thành ngữ và cụm từ bốn tiếng giàu hình ảnh cho tiểu học (80 từ)
Danh sách này lọc bỏ các điển tích lịch sử xa lạ, chỉ giữ lại những thành ngữ và ngữ cố định có con vật, nét mặt hoặc động tác tay chân sống động mà học sinh tiểu học gặp thường xuyên trong bài đọc:
Ếch ngồi đáy giếng, Đàn gảy tai trâu, Vẽ rắn thêm chân, Cáo mượn oai hùm, Gà bay chó chạy, Cá chép hóa rồng, Nhát như thỏ đế, Khỏe như voi rừng, Mất bò lo chuồng, Chim sợ cành cong Một công đôi việc, Thức khuya dậy sớm, Nước đổ đầu vịt, Cưỡi ngựa xem hoa, Như cá gặp nước, Rồng bay phượng múa, Chuồn chuồn đạp nước, Châu chấu đá xe, Ông gà bà vịt, Chậm như rùa bò Nhanh như sóc chuyền, Hót như khướu bách, Ngơ ngác như nai, Ăn như mèo hửi, Khóc như mưa rào, Chạy như bay biến, Im như thóc đổ, Đông như kiến cỏ, Bịt tai trộm chuông, Thầy bói xem voi Ôm cây đợi thỏ, Mèo khen mèo dài, Kiến tha lâu đầy, Con ong chăm chỉ, Gà cùng một mẹ, Cá nằm trên thớt, Thả hổ về rừng, Nuôi ong tay áo, Chim sổ lồng bay, Ngựa quen đường cũ
Chân tay luống cuống, Mặt tươi như hoa, Há hốc cả mồm, Ngó đông ngó tây, Rón ra rón rén, Ủ rũ cúi đầu, Vui như mở hội, Cười ôm cả bụng, Mắt tròn mắt dẹt, Vò đầu bứt tai Nhảy chân sáo vui, Ngẩng cao đầu bước, Ngó trước nhìn sau, Đứng ngồi không yên, Mồ hôi nhễ nhại, Run lên cầm cập, Thở hồng hộc gấp, Ăn ngon lành quá, Bỏ cuộc giữa chừng, Đồng tâm hiệp lực Ba đầu sáu tay, Bách phát bách trúng, Thêm dầu vào lửa, Mò kim đáy biển, Vẽ bánh đỡ đói, Đọc nhanh như gió, Sợ xanh cả mặt, Dở khóc dở cười, Nóng lòng sốt ruột, Tối tăm mặt mũi Tay bắt mặt mừng, Kề vai sát cánh, Nâng như nâng trứng, Vắt chân lên cổ, Mắt nhắm mắt mở, Đầu bù tóc rối, Cười nghiêng cười ngả, Im phăng phắc nghe, Gật đầu lia lịa, Xắn tay vào việc
Hiện tượng khoa học, thiên nhiên và vũ trụ (40 từ)
Giáo viên dạy môn Khoa học Lớp 4, Lớp 5 dùng bộ từ này khởi động tuần ôn tập học kỳ sẽ thấy học sinh chủ động biến cơ chế vật lý, sinh học trong sách giáo khoa thành chuyển động cơ thể rất sáng tạo:
Núi lửa phun trào, động đất rung chuyển, vòi rồng xoáy mạnh, cầu vồng sau mưa, sấm chớp đùng đoàng, hiện tượng nhật thực, hiện tượng nguyệt thực, mưa sao băng, Trái Đất quay quanh Mặt Trời, đi bộ trên Mặt Trăng Trôi nổi không trọng lực, thủy triều lên xuống, băng tan ở cực, sạt lở đất đồi, bão đổ bộ vào bờ, cực quang phương Bắc, kim la bàn chỉ hướng Bắc, nước bốc hơi thành mây, nhũ đá nhỏ giọt trong hang, đào hóa thạch khủng long Cây xanh quang hợp, kén nở thành bướm, nòng nọc hóa ếch, cây xấu hổ cụp lá, hoa hướng dương hướng nắng, hạt bồ công anh bay theo gió, xương rồng trữ nước, chim én bay về phương Nam, gấu ngủ đông thức giấc, hai nam châm cùng cực đẩy nhau Tĩnh điện hút tóc dựng đứng, kính lúp hội tụ ánh nắng, lò xo kéo giãn, bập bênh cân bằng, ròng rọc kéo vật nặng, con lắc đung đưa, dây đàn rung phát ra âm thanh, viên đá lạnh tan chảy, khinh khí cầu bay lên, dù lượn hạ cánh chậm
Trạng thái cảm xúc và tính từ năm giác quan (40 từ)
Bộ từ này đồng thời là bài khởi động tuyệt vời cho tiết Tập làm văn tả người, giúp học sinh tận mắt phân biệt nét mặt giữa “tự tin bình tĩnh” và “đắc ý khoe khoang”:
Đắc ý vênh mặt, hồi hộp run tay, ngại ngùng đỏ mặt, bất ngờ vỡ òa, tủi thân sắp khóc, do dự phân vân, chợt hiểu ra bài, sốt ruột nhìn đồng hồ, cười trừ ngượng nghịu, xúc động rơm rớm nước mắt Thở phào nhẹ nhõm, tức giận giậm chân, buồn chán chống cằm, trầm trồ ngưỡng mộ, đầu óc lơ đãng, tự tin vững vàng, hoảng hốt luống cuống, háo hức chờ đợi, chăm chú tập trung, nhăn trán chau mày Chua nhăn cả mặt, cay thè cả lưỡi, đắng nhăn mặt mày, nóng bỏng giật tay, lạnh run cầm cập, mùi hôi bịt mũi, thơm nức mũi, dính nhớp nháp tay, trơn tuột tay, mềm êm như bông Cứng đơ như đá, nặng trĩu hai vai, nhẹ bẫng như mây, hoa mắt chóng mặt, ngái ngủ dụi mắt, tỉnh táo rạng rỡ, ướt đẫm mồ hôi, bụng đói cồn cào, no căng xoa bụng, mỏi nhừ khắp người
Bộ từ vẽ hình đoán chữ trên bảng và từ vựng tiếng Anh tiểu học (120 từ)
Trò “vẽ hình đoán chữ” trên bảng phấn bổ trợ hoàn hảo cho diễn tả hành động: người vẽ không được viết bất kỳ chữ cái, chữ số hay dấu câu nào, vì vậy đề hay nhất phải là vật thể có “đường viền hình học phác xong trong ba đến năm nét phấn” hoặc “sự kết hợp nghịch lý giữa hai hình ảnh”. Bên cạnh đó, nghiên cứu thực nghiệm dạy ngoại ngữ cho trẻ nhỏ khẳng định việc tự mình diễn tả động tác gắn với từ mới giúp ghi nhớ từ vựng ngoại ngữ dài hạn tốt hơn hẳn so với chỉ nhìn thẻ tranh đọc theo (Tellier, 2008); trong tiết Tiếng Anh, thầy cô có thể kết hợp thêm các hoạt động đồng đội từ bài trò chơi từ vựng tiếng Anh tiểu học.
Đề vẽ bảng nhận ra ngay và đề ghép đôi hài hước (60 từ)
30 từ đầu giúp học sinh Lớp 1–3 tự tin cầm phấn vẽ hình; 30 từ sau ghép “nhân vật + hành động trái khoáy” là kho đề gây cười vang dội nhất cho Lớp 3–5:
Trứng ốp la, bánh vòng donut, cây xương rồng, quả dứa nguyên lá, miếng dưa hấu cắt tam giác, người tuyết, cây thông Noel, khinh khí cầu bay, thuyền buồm trên biển, tàu ngầm Xe cứu hỏa có thang, xe cứu thương, máy xúc đất, vòng quay mặt trời, đu quay ngựa gỗ, lâu đài cổ tích, ngọn hải đăng ven biển, lều cắm trại, giày cao gót, vương miện nhà vua Viên kim cương lấp lánh, đồng hồ cát, đồng hồ báo thức hai chuông, ống nghe bác sĩ, máy sấy tóc, máy hút bụi, đèn học để bàn, mũ bảo hộ công trường, kính viễn vọng một mắt, chiếc dù bay trên trời
Chim cánh cụt ngồi quạt máy, khủng long đánh răng, thỏ nhổ củ cải khổng lồ, bạch tuộc đánh đàn piano, hươu cao cổ quàng khăn len, voi trượt ván, rùa băng qua vạch đích, cua cầm kéo cắt tóc, người ngoài hành tinh uống trà sữa, siêu nhân phơi quần áo Mèo đeo kính râm, lợn con ngâm suối nước nóng, nhím ôm bóng bay, cá mập đi khám răng, robot nhảy dây, người tuyết tắm nắng, sóc tập tạ tay, ếch cầm lá sen che mưa, gấu túi ôm cột điện, gà trống đeo tai nghe nhạc Gấu trúc chụp ảnh màu, khỉ lướt máy tính bảng, hà mã múa ba lê, cá sấu dùng chỉ nha khoa, ốc sên chuyển nhà mới, chuột túi đẩy xe siêu thị, cú mèo thức khuya đọc sách, kỳ lân ăn kem ốc quế, cáo soi gương biến dạng, con lười chạy thi trăm mét
Bộ từ vựng tiếng Anh tiểu học mở rộng (60 từ kèm nghĩa tiếng Việt)
Khi chơi trong giờ Tiếng Anh, giáo viên quy định “dưới lớp phải hô đúng từ tiếng Anh mới được tính lượt thắng”, biến từ vựng sách giáo khoa thành phản xạ bật âm tự nhiên:
rabbit (con thỏ), elephant (con voi), monkey (con khỉ), penguin (chim cánh cụt), frog (con ếch), bird (con chim), tiger (con hổ), fish (con cá), turtle (con rùa), kangaroo (chuột túi) jump (bật nhảy), run (chạy bộ), swim (bơi lội), fly (bay), dance (nhảy múa), sing (ca hát), sleep (đi ngủ), eat (ăn), drink (uống nước), clap (vỗ tay) wash hands (rửa tay), brush teeth (đánh răng), open the book (mở sách ra), stand up (đứng lên), sit down (ngồi xuống), ride a bike (đạp xe), play basketball (chơi bóng rổ), play football (đá bóng), read a book (đọc sách), draw a picture (vẽ tranh)
happy (vui vẻ), angry (tức giận), sad (buồn bã), tired (mệt mỏi), hungry (đói bụng), thirsty (khát nước), scared (sợ hãi), surprised (ngạc nhiên), sleepy (buồn ngủ), excited (hào hứng) sunny (trời nắng), rainy (trời mưa), windy (trời nhiều gió), snowy (trời có tuyết), hot (nóng bức), cold (lạnh giá), doctor (bác sĩ), teacher (giáo viên), cook (đầu bếp), firefighter (lính cứu hỏa) police officer (cảnh sát), umbrella (cái ô), backpack (ba lô đi học), glasses (mắt kính), scissors (cái kéo), camera (máy ảnh), play the piano (chơi đàn piano), fly a kite (thả diều), take a shower (tắm vòi sen), do homework (làm bài tập về nhà)
Cách tổ chức cho lớp 30 học sinh không ồn loạn: sơ đồ đứng, ký hiệu và luật chơi
Trò chơi đoán từ trong lớp 30 học sinh có giữ được trật tự hay biến thành cảnh nhốn nháo phụ thuộc hoàn toàn vào “chiếc ghế quay mặt về hướng nào” và “ai có quyền trả lời”. Chỉ cần đặt ghế cho đại diện đoán từ ngồi trước bục giảng quay lưng hẳn về phía bảng hoặc màn hình, để người diễn đứng đối diện nhìn từ khóa trên bảng và làm động tác, tình trạng ngoái đầu nhìn trộm sẽ biến mất hoàn toàn, đồng thời các bạn chờ đến lượt cũng có lối di chuyển rõ ràng:

Tùy quỹ thời gian còn lại và nề nếp lớp, giáo viên chọn một trong ba thể thức dưới đây mà không cần xê dịch một chiếc bàn học nào. Còn vào những ngày mưa dầm giờ giải lao 10 phút muốn để học sinh tự chơi nhẹ nhàng theo góc mà thầy cô không phải đứng điều phối trên bục giảng, bạn có thể áp dụng cách chia khu vực trong bài trò chơi giờ ra chơi trong lớp.
| Thể thức chơi trên lớp | Cách bố trí vị trí và trả lời | Thời lượng phù hợp | Chốt chặn giữ ổn định trật tự |
|---|---|---|---|
| Đại diện quay lưng đoán | 1 bạn ngồi trước bục quay lưng vào màn hình đoán, 3 bạn cùng tổ thay nhau diễn, cả lớp im lặng xem | 5 đến 10 phút | Nếu khán giả dưới lớp lỡ miệng nói lộ đáp án, lượt thắng câu đó được trao thẳng cho đội đang đứng trên bục |
| Tiếp sức theo dãy bàn dọc | Chia theo 4 hoặc 5 dãy bàn sẵn có, mỗi đội có 90 giây, đoán trúng một từ là đổi ngay người tiếp theo lên diễn | 15 phút | Các bạn chờ đến lượt đứng cố định ở thảm góc trái bảng, không chắn ngang tầm nhìn chính diện |
| Các tổ giơ bảng con đồng loạt | 1 bạn lên bảng vẽ hoặc diễn, 6 tổ dưới lớp thảo luận nhỏ rồi viết đáp án lên bảng con và giơ cùng lúc theo hiệu lệnh | 15 đến 20 phút | Thay tiếng hô tranh nhau bằng thao tác “viết bảng con giơ lên”, lớp bên cạnh đang kiểm tra vẫn chơi cực êm |
Mẹo in thẻ từ khổ A4 cắt rời và 5 quy tắc dán góc bảng
Khi mất điện, phòng học không bật tivi hoặc đưa lớp đi dã ngoại, giáo viên hãy dán hai danh sách từ bất kỳ ở trên vào bảng văn bản thiết lập “4 cột × 10 dòng, cỡ chữ 20 in đậm” để một tờ A4 in ra đúng 40 phiếu từ. Cắt rời gấp đôi bỏ vào hai hộp giấy nhỏ (một hộp ghi “Khởi động dễ”, một hộp ghi “Thử thách khó”) là lớp trưởng hoặc cán sự văn thể có thể tự làm quản trò:
1. Ra ký hiệu trước khi diễn: Động vật làm tai trên đầu, hành động vung tay chạy, đồ vật đo khung hộp, thành ngữ giơ bốn ngón tay. 2. Nguyên tắc Ba Không: Không phát ra tiếng kêu, không nhép khẩu hình chữ cái, không chỉ tay vào đồ vật thật trong lớp. 3. Nguyên tắc vẽ bảng phấn: Chỉ vẽ hình khối và mũi tên, không viết chữ cái tiếng Việt, chữ tiếng Anh hay chữ số. 4. Quyền đổi thẻ cứu nguy: Suy nghĩ quá 10 giây được bắt chéo hai tay trước ngực để đổi từ khác, mỗi đội được bỏ qua tối đa hai lần mỗi lượt. 5. Văn hóa khán giả dưới lớp: Chỉ tính kết quả khi giơ tay được mời hoặc giơ bảng con đúng hiệu lệnh; tự ý hét to đáp án không được ghi nhận.
Câu hỏi thường gặp
Học sinh Lớp 1, Lớp 2 mới chơi lần đầu thì nên chọn những từ khóa diễn tả nào dễ hiểu nhất?
Học sinh đầu cấp tiểu học hợp nhất với những con vật có dáng điệu đặc trưng toàn thân (như thỏ, chuột túi, cua, voi, gà trống) và các hoạt động sinh hoạt làm hằng ngày (như đánh răng, gội đầu, nhảy dây, ăn phở, che ô). Nên tránh các tính từ trừu tượng hoặc từ ghép cần tách chữ đố mẹo để các em nhìn cử chỉ là liên tưởng được ngay từ vòng đầu tiên.
Những câu thành ngữ, tục ngữ bốn chữ nào vừa hài hước vừa hợp không khí lớp học tiểu học?
Hãy ưu tiên các thành ngữ có sẵn hình ảnh con vật hoặc động tác tay chân rõ nét như Ếch ngồi đáy giếng, Đàn gảy tai trâu, Vẽ rắn thêm chân, Cáo mượn oai hùm, Gà bay chó chạy, Mò kim đáy biển, Mắt tròn mắt dẹt, Vò đầu bứt tai, Cười ôm bụng hay Rón ra rón rén. Trước khi diễn, học sinh giơ bốn ngón tay báo hiệu thành ngữ bốn tiếng để cả lớp bắt nhịp nhanh hơn.
Nguyên tắc chọn đề cho trò vẽ hình đoán chữ trên bảng khác gì với trò diễn tả bằng hành động?
Diễn tả bằng hành động dựa vào chuỗi cử động liên tiếp và nét mặt nên rất hợp với động từ, môn thể thao và cảm xúc (như dẫm vào vũng nước, hắt xì hơi, kéo co). Ngược lại, vẽ hình trên bảng phấn cần đường viền hình học rõ ràng, hợp với danh từ nhận ra ngay trong ba nét phấn hoặc tình huống nghịch lý vui nhộn (như trứng ốp la, cây xương rồng, xe cứu hỏa, chim cánh cụt bật quạt).
Lớp đông 30 học sinh chơi đoán từ làm sao tránh cảnh cả lớp hét đáp án cùng lúc hoặc nhìn trộm đề?
Hãy đặt ghế của đại diện đoán từ ở trước bục giảng nhưng quay lưng hẳn về phía bảng hoặc màn hình chiếu để người diễn và các bạn dưới lớp cùng nhìn thấy từ khóa, triệt tiêu việc ngoái đầu nhìn trộm. Khi chơi chế độ cả lớp giành quyền trả lời, chỉ công nhận đáp án của học sinh giơ tay được gọi tên hoặc cho các tổ viết lên bảng con rồi giơ đồng loạt.
Nguồn tham khảo
- How Gesture Promotes Learning Throughout ChildhoodChild Development Perspectives2009
- The effect of gestures on second language memorisation by young childrenGesture2008
- Teaching Metalinguistic Awareness and Reading Comprehension With RiddlesThe Reading Teacher2008
ClassMori

